Wprowadzenie
Professor R.W. Shaw, Chairman of the Department of Obstetrics and Gynaceology. University of Wales College of Medicinc, Health Park, Cardiff CF4 4AN. UK. Tłumaczył Piotr Kretowicz
Czynnik męski w około 50% jest odpowiedzialny za przyczynę niepłodności wśród par małżeń skich. W ostatniej dekadzie zdobyto wielką wiedzę na temat fizjologicznej kontroli spermato-genezy, budowy plemników, reakcji akrosomalnej, obecności receptorów na oocycie i połączenia gamet. Jako przyczyny niepłodności w doniesieniach są podawane: potencjalna rola cytokin, wolne rodniki tlenowe, kompleksy immunologiczne, niedobory pokarmowe, toksyny środowiskowe. W okresie diagnostyki i leczenia, badanie ultrasonogra-ficzne jąder znacznie poprawiło możliwość prawidłowego rozpoznania żylaków powrózka nasiennego. Komputerowe zautomatyzowane ba danie nasienia (CASA – computerised automa-ted semen analysis) pozwoliło na dokładniejsze, powtarzalne i dogłębne jego wykonywanie.
Podsumowując, mimo że znacznie wzrosły – zro zumienie procesów fizjologicznych i potencjał badawczy pozwalający diagnozować niepłodność męską – nie zaowocowało to nowymi, skuteczny mi sposobami jej leczenia. Skuteczność wykony wanych uprzednio zabiegów chirurgicznych (pod-wiązywanie żylaków powrózka nasiennego) była kwestionowana w związku z jej niską efektyw nością. Wiele terapii farmakologicznych (w tym i suplementacyjnych) jest ciągle prowadzonych w sposób empiryczny i w wielu przypadkach randomizowane, wykonane z podwójnie ślepą próbą badania nie potwierdzają ich wartości. W związku z powyższym możemy powiedzieć, że postęp, który nastąpił jest bardzo niewielki lub nie ma go prawie wcale.Dlaczego więc powinniśmy niepokoić i dręczyć badaniami mężczyznę? Taką postawę przyjmuje zbyt wielu specjalistów od leczenia niepłodności (w szczególności tych, którzy są zainteresowani diagnostyką i leczeniem niepłodności kobiecej). Znaczenie prawidłowego zbierania wywiadu, przeprowadzenia właściwych badań i prawidło wego leczenia jest jasno przedstawione w pierw szej części naszego minisympozjum. Do czasu postawienia właściwego rozpoznania, nie ma możliwości określenia logicznego i prawidłowego leczenia.
Farmakoterapia i leczenie chirurgiczne są w dal szym ciągu skuteczne, pod warunkiem właściwej kwalifikacji pacjentów.
Jednak dalszy rozwój technik zapłodnienia poza-ustrojowego, technik przygotowywania nasienia, śródplazmatycznej iniekcji plemników, będzie owocować zaniechaniem badań prowadzonych w związku z „męskimi" czynnikami niepłodności; dotyczy to zwłaszcza trzeciej grupy pacjentów (patrz dalej). Z kolei poznanie właściwej fizjologii pozwoli zrozumieć nieprawidłowości i określić ewentualne nowe możliwości lecznicze. Zmniej szy ono także istniejący obecnie trend, który w rozwiązywaniu problemu niepłodności męskiej, kładzie główny nacisk na techniki wspomagane go rozrodu.